Wat is beroepspraktijkvorming

Leren doe je op school, maar vooral in de praktijk! Bij Terra leer je daarom veel van je BeroepsPraktijkVorming (hier na te noemen: ‘bpv’). Dit is een verplicht en belangrijk onderdeel van je opleiding. Je leert het bedrijfsleven kennen en je kunt wat je op school leert, oefenen in de praktijk.

Het doel van beroepspraktijkvorming is om in een bpv-bedrijf je aanstaande beroep te leren uitoefenen. Beroepspraktijkvorming betekent dat je jezelf vormt tot ‘beginnend beroepsbeoefenaar’. Door het uitvoeren van bpv-opdrachten oefen je de werkprocessen die in het kwalificatiedossier van je opleiding staan. Werkprocessen zijn activiteiten/handelingen die horen bij een bepaalde kerntaak in het kwalificatiedossier. Bpv-opdrachten krijg je van je praktijkopleider in het bpv-bedrijf of van school.

Afspraken tussen scholen en bedrijfsleven
De SBB is de samenwerkingsorganisatie van het beroepsonderwijs en het bedrijfsleven.
Je kunt op de website van de SBB: www.stagemarkt.nl zoeken naar een bpv-bedrijf (zie ook Voorbereiding). Beroepspraktijkvorming is in het mbo geen vrijblijvende zaak. Daarom hebben scholen, bedrijfsleven, samen met de overheid en verschillende landelijke organisaties afspraken gemaakt. Deze afspraken staan in het bpv-protocol van SBB. Afspraken uit het bpv protocol zijn overgenomen in deze Terra bpv gids.

Als een bedrijf staat ingeschreven bij SBB als bpv-bedrijf, dan is het erkend en voldoet het aan de eisen van de SBB. Jouw bpv dien je te volgen bij een erkend bpv-bedrijf.

Er zijn in de beroepspraktijkvorming altijd drie partijen betrokken, jij als student, jouw bpv-bedrijf en de school. Voor alle drie levert de bpv voordelen op:

Voordelen en doelen van de bpv

  1. Voor jou als student:
    • Je krijgt de kans om het beroep in de dagelijkse praktijk te leren
    • Je oefent de werkprocessen en vakvaardigheden
    • Je krijgt in de praktijk uitleg en begeleiding van iemand uit het vak
    • Je leert praktische problemen in de praktijk op te lossen
    • Je brengt kennis in de praktijk die je op school hebt opgedaan
    • Je doet bedrijfservaring op, zowel vaktechnisch, economisch als organisatorisch
    • Je ontwikkelt sociale vaardigheden
    • Je oriënteert je op de latere loopbaan
    • Je bereidt je voor op de proeve van bekwaamheid
       
  2. Voor het bpv-bedrijf (je praktijkopleider):
    • Krijgt gemotiveerd en vakkundig personeel
    • Blijft op de hoogte van de laatste ontwikkelingen in het onderwijs
       
  3. Voor de school (je bpv-begeleider):
    • Kan samen met het bpv-bedrijf / bedrijfsleven de opleiding verbeteren
    • Blijft op de hoogte van de laatste ontwikkelingen in het bedrijfsleven

BBL Beroepsbegeleidend leren
Een bpv-bedrijf wordt in de BBL ook wel een leerwerkplek genoemd. Als je een BBL-opleiding volgt, ben je in dienst van een bedrijf. Je staat op de loonlijst en werkt het grootste deel van de week en je gaat één dag per week naar school. Voordat je aan de BBL-opleiding begint, heb je zelf een betaalde leerwerkplek geregeld. School kan je ondersteunen, maar het vinden van een passende plaats is je eigen verantwoordelijkheid. Als je door omstandigheden op het bpv-bedrijf buiten de normale werktijden moet werken en een schooldag moet missen, breng dan altijd je bpv-begeleider daarvan op de hoogte i.v.m. de aan en- afwezigheidregistratie op school.

BOL Beroepsopleidend leren
Een bpv-bedrijf wordt in de BOL ook wel een leerbedrijf genoemd. Voordat je op bpv gaat, tekenen jij en het bedrijf een praktijkovereenkomst (Voorbereiding). Dit is een wederzijdse overeenkomst tussen de student en het bedrijf. Natuurlijk word je tijdens de bpv ook begeleid: je krijgt begeleiding van het bedrijf en van school (Begeleiding).

De bpv-dagen en -tijden staan opgenomen in je rooster. Omdat je in principe altijd gedurende een hele werkdag op je bpv-bedrijf aanwezig bent, spreekt men ook over dagstage. Opleidingen verschillen in de bpv-roostering. Er is sprake van een lintstage als de bpv gedurende een langere periode (1 of 2 dagen in de week) plaatsvindt. Tijdens de andere dagen van de week ben je op school. Tijdens de blokstage ben je gedurende een relatief korte periode (minimaal 4 dagen per week) op je bpv-bedrijf aanwezig. Het is mogelijk dat je gedurende één of twee dagen per week lessen dient te volgen op school.


Werkprocessen in het kwalificatiedossier

In het landelijk vastgestelde kwalificatiedossier van jouw opleiding staat wat je als ‘beginnend beroepsbeoefenaar’ moet kennen en kunnen aan het einde van je mbo-opleiding.
Je kunt zelf het kwalificatiedossier (ook wel ‘KD’ genoemd) van jouw opleiding opzoeken op de site van S-BB.nl. Typ daarvoor het nummer van je opleiding in (dit heet een crebo-nummer). Alle werkprocessen staan ook in de bpv-bundel van jouw opleiding in een bpv-formulier (Formulieren).

Bpv-formulier ‘Voortgang per werkproces’
In je bpv-bundel zit een belangrijk bpv-formulier ‘Voortgang per werkproces’ dat je gebruikt tot je aan het eind van je opleiding de proeve van bekwaamheid doet. Met je praktijkopleider bespreek je het bpv-formulier ‘Voortgang per werkproces’ bij de start van de bpv en daarna elk kwartaal om te zien waar je ‘staat’ in de werkprocessen die je hebt uitgevoerd.
Daarbij gebruiken jullie de beschrijving van de werkprocessen op de bladzijden er achter. Dan spreek je met je praktijkopleider af hoe je aan welke werkprocessen gaat werken.
De bezoekende bpv-begeleider gebruikt het formulier ook in het gesprek om afspraken te maken over de verdere begeleiding.

Ondernemend leren
Bij Terra willen we dat je leert om ‘ondernemend’ te leren, daarbij staat jouw leervraag centraal. Als je ondernemend leert, dan vraag je jezelf steeds af:

  • wat wil ik oefenen?
  • welke opdracht kan ik daarom uitvoeren?
  • welke afspraken zijn hierover gemaakt op school en in de bpv?
  • wat is mijn leervraag, wat is mijn persoonlijke leerpunt uit een vorige opdracht?

We verwachten van jou een onderzoekende houding. Jij bent dus zelf verantwoordelijk voor en actief bezig met je eigen leerproces. Om je hierbij te helpen, staat er in je bpv-bundel een 'methode’ ‘Zelf werken aan je bpv-opdrachten’, die je zelfstandig kunt gebruiken.

De bpv-opdrachten die je van school krijgt, zorgen voor de aansluiting van de theorie op de praktijk en zijn voorbereidend op en ondersteunend bij het werken in de praktijk. Docenten beoordelen een bpv-opdracht van school met hun eigen beoordeling(sformulier).

Begeleiding
In de bpv word je begeleid door de praktijkopleider en door de bpv-begeleider. De begeleiding gaat over wat je nodig hebt om het gewenste eindniveau te halen, daarin heb je een duidelijke stem doordat je (indien nodig onder begeleiding) je eigen leerpunten formuleert. Je slb’er volgt je totale voortgang van jou in je opleiding (Begeleiding).

Beoordeling van de bpv
Het is van belang om te weten is dat er twee aparte beoordelingen zijn:

  • de beoordeling van de bpv (door je bpv-begeleider op basis van je presteren in de bpv) en:
  • de beoordeling in de bpv (met een proeve van bekwaamheid aan het einde van je opleiding door een onafhankelijke examinator).

Het onderdeel 'Beoordeling'  gaat over de beoordeling van de bpv: (Beoordeling).

Diploma-eis
Bpv is een officieel examenonderdeel voor alle opleidingen. In het examenplan staat: de kandidaat heeft voldaan/niet voldaan aan de bpv-eisen. Als je voldoet aan de eisen voor de bpv, dan heb je voldaan aan de bpv. Het oordeel: ‘bpv voldaan’ is een diploma-eis. En als je ook nog voldoet aan overige schooleisen, dan krijg je een GO om de proeve van bekwaamheid (proeve of pvb) te doen. Een proeve is een praktijkexamen; een test of je het niveau hebt van een beginnend beroepsbeoefenaar. De opleidingseisen zijn uitgewerkt in de Onderwijsexamenregeling (OER) en in Studiewijzers.

Wet Educatie en Beroepsonderwijs (WEB)
Om een mbo diploma te behalen dient het examen in artikel 7.4.2. van de Wet Educatie en Beroepsonderwijs met goed gevolg te zijn afgelegd: dan heb je voldaan aan de kwalificatie-eisen in het kwalificatiedossier.

Onderwijs- en examenregeling (OER)
In de OER staat dat de beroepspraktijkvorming (bpv) een diploma-eis is en daarmee onderdeel van de slaag-/zakregeling.

Onderwijstijd in de bpv
De opleiding bepaalt hoeveel bpv-uren je moet volgen. De minimale uren voor BOL en BBL staan in elk OER onder ‘onderwijstijd’ weergegeven. De periode waarin je de bpv volgt wisselt per opleiding en per leerjaar. Een studiejaar omvat 1600 klokuren, dat zijn gemiddeld 40 weken van 40 uur die je met je opleiding bezig bent. Een deel van deze uren wordt begeleid, de overige uren worden niet begeleid. Het totaal aantal uren van jouw opleiding is afhankelijk van het niveau en de duur van je opleiding.

De verdeling van de uren over de ‘begeleide onderwijstijd (BOT)’ en de beroepspraktijkvorming (bpv) moet aan minimale eisen voldoen. Een opleiding kan daarnaast met een aantal uren binnen de BOT en de bpv schuiven.

Urennorm bbl
De leerweg BBL heeft een eigen wettelijke urennorm.
Bekijk hiervoor deze tabel

Algemene regels voor jou op het bpv-bedrijf:

  • De gegevens die je voor bpv-opdrachten opvraagt bij je bedrijf, breng je niet naar buiten.
  • Volg de normen van de Arbo-wet (arbeidsomstandighedenwet) voor handelingen die je niet of alleen onder strikte begeleiding mag uitvoeren.
  • Je bent verplicht formulieren te gebruiken en bij te houden (Formulieren).
  • Je bent aanwezig bij een bedrijfsbezoek van je bpv-begeleider.
  • Om je diploma te behalen moet je een wettelijk verplicht aantal uren bpv halen. Die urennorm staat op je Praktijkovereenkomst / in de Onderwijs- en examenregeling (OER). Je bent dus verplicht om op het bpv-bedrijf aanwezig te zijn. Als je door omstandigheden niet aanwezig kunt zijn op een bpv-dag, dan breng je het bpv-bedrijf en je bpv-begeleider daarvan bij de aanvang van de werkdag uur telefonisch op de hoogte. Je doet het hele jaar bpv, je bpv eindigt dus pas aan het einde van het schooljaar. Zie het bpv-schema. In uitzonderlijke gevallen, als het niet anders kan, organiseert je opleiding een excursie of een examen op een bpv-dag. Geef dit dan tijdig aan bij je praktijkopleider.

BPV-schema
Het bpv-schema krijg je van je bpv-begeleider.

Werktijden
Je werkt op de werktijden van het bedrijf. De cao (collectieve arbeidsovereenkomst) van het bpv-bedrijf is de richtlijn (8 uur per dag) voor het aantal arbeidsuren in de bpv.

Gemiste bpv dagen
Een bol-student moet gemiste uren/dagen inhalen, tenzij de bpv-coördinator anders beslist.
Een bbl-student volgt de regels in het arbeidscontract.

In overleg met de praktijkopleider kun je bpv doen in de schoolvakantie. Breng daarvan altijd de bpv-begeleider op de hoogte.
Als je door overmacht niet de urennorm kunt halen, dien je een schriftelijk verzoek in bij de examencommissie om voor uitzondering in aanmerking te komen.

Download dit hoofdstuk als PDF